معرفی کتاب: همسایۀ خدا

معرفی کتاب: همسایۀ خدا

ترجمۀ منظوم خطابۀ غدیر

رضا بیات


 

شناسنامۀ کتاب:

نامه کتاب: همسایۀ خدا (ترجمۀ منظوم خطابۀ غدیر)

شاعر: اصغر عظیمی‌مهر

نشر: کرمانشاه. نشر فحوا

سال نشر: 1395.

حجم: 90 صفحه.

قیمت: 5000 تومان.


معرفی شاعر:

اصغر عظیمی مهر (1358-  ) شاعری کرمانشاهی است که ا کنون این کتاب‌ها را منتشر کرده است:

-        «دوستت دارم» امضای من است. مشهد: شاملو‏. ۱۳۸۹.

-        شبی بدون تو و ساعتی که زنگ نمی‌خورد. تهران: شرکت انتشارات سورۀ مهر. ۱۳۹۱.

-        همیشه حق با دیوانه‌هاست. تهران: فصل پنجم‏، ۱۳۹۴.

-        شعر شیطان است. کرمانشاه: نشر فحوا. ‏۱۳۹۵.

همچنین در جمع‌آوری چند مجموعه ‌شعر دفاع مقدس سهیم بوده است:

-        خلسه در خون: مجموعه اشعار دفاع مقدس استان کرمانشاه، دفتر دوم. تهران: صریر. ۱۳۸۶.

-        بلوط نام کوچک زیتون است : مجموعه اشعار برگزیده کنگره سراسری شعر مرصاد. تهران : صریر. ‏‏‏۱۳۸۸.

-        رویش ققنوس از خاکستر پروانه‌ها. تهران : صریر. ‏‏‏۱۳۸۸.

عظیمی‌مهر شاعری خوش‌ذوق و عمدتا عاشقانه‌سرا است که به گواهی آثارش و نیز حضورش در کنگره‌های شعر و نیز فضاهای مجازی، شاعری را جدی گرفته است. نشانی‌های او در فضای مجازی عبارتند از:

وبلاگ پیاده‌روح (همیشه حق با دیوانه‌هاست): http://piyaderooh.persianblog.ir/

کانال تلگرام سروده های عظیمی مهر: https://t.me/azimimehr

 

گزارش محتوا:

پس از مقدمۀ یک صفحه‌ای ناشر، متن شعر آغاز می‌شود و تا پایان کتاب، جز شعر چیزی نیست. «شاعر» بودن عظیمی‌مهر در قالب و زبان شعر نمودار است. بر خلاف تمام ترجمه‌های منظوم خطبۀ غدیر، این ترجمه مثنوی نیست؛ بلکه در قالب امروزی چهارپاره سروده شده است. حجم شعر حدود 290 بند یا 580 بیت است.

زبان شعر، به وضوح امروزی است و برای مخاطب غیر حرفه‌ای شعر هم تفاوت زبان عظیمی‌مهر با کهن‌سرایانی چون امید مجد، دبیران، صداقت و ... قابل تشخیص است. شاید شاخص‌ترین ویژگی امروزین زبان عظیمی‌مهر خصوصی و شخصی بودن است که در ضمایر مفرد پدیدار می‌شود:

نیست در امر حق دگرگونی                                       من به جز راه حق نمی‌پویم

پس به امر تو ای خدای بزرگ                                    گفتم، اما دوباره می‌گویم:

 

ای خدا! هر که دوستدار علی است                              دائم او را تو دوستداری کن

دشمنش را همیشه دشمن باش                                   یاورش را همیشه یاری کن

 

ای خدا هر کسی رهایش کرد                                     تو هم او را رها و تنها کن

لعنتت را به منکران علی                                           مهر خود را دریغ از آنها کن

 

ای خدای بزرگ من! تو خودت                                  کردی این آیه را به من نازل:

«بر شما شد تمام نعمت من                                       شد از امروز دینتان کامل» ... (ص41)

 

از دیگر ویژگی‌های شعر عظیمی‌مهر، استفادۀ آسان و گستردۀ او از مأثورات عربی است:

های مردم! در این میان باید                                       مکر شیطان به یادتان باشد

«انّ ابلیسَ اَخرَجَ آدم»                                              از بهشت خدا به مکر و حسد...

 

به خدایم قسم که سورۀ عصر                                     شده در بارۀ علی نازل

«عَمِلوا الصالحات» تنها اوست                                     صبر کس نیست چون علی کامل

 

و «لَفی خُسر» هر چه انسان است                                 « ... آمَنَ و رَضِیَ بالحَق» اوست

در درستی و در شکیبایی                                          برترین منبع موثق اوست ... (صص46-47)

 

همچنین استفادۀ گسترده ـ و گاه بی‌مورد ـ از علایم نگارشی، حتی قبل از خواندن، خواننده را متوجه می‌کند که با شعری امروزین مواجه است. به عنوان نمونه بند زیر با رعایت دقیق رسم الخط و ویرایش کتاب نقل می‌شود:

سورۀ فتح ـ آیۀ 10 را                                              رو به اصحاب خود تلاوت کرد:

«که هر آیینه با خدا بیعت ـ                                        کرده است، آنکه با تو بیعت کرد»! (ص69)

 

تکیه به همین علایم و نیز دلبستگی به گنجاندن حداکثری عبارات عربی در شعر، گاه وزن شعر را مختل کرده است:

فکر کس قد نداده است به «قَد ـ                     وَسِعَ کلِّ شَیء رَحمتُهُ»

تا قیامت تمام مخلوقات ـ                              همه منّت‌گذار منّت او!

 

آن خداوندِ بر نهان آگاه                                «قد فَهِمَ السرائر» است خدا!

آن خداوندِ بر درون آگاه                              «و عَلِمَ الضمائر» است خدا! (ص 10)

در بند اول، «کل» با کسره نشان‌گذاری شده، در حالی که طبق قواعد نحوی مفتوح است. این مورد در وزن اختلالی پیش نمی‌آورد و می‌توان فرض کرد اشتباه مطبعی است. اما ساکن خواندن «شیء» و چشم‌پوشی از تنوین آن، ضرورت وزن است و توجیهی ندارد.

همچنین در بند دوم، وسوسۀ گنجاندن این بخش از متن خطبه که «قد فَهِمَ السرائر و عَلِمَ الضمائر»، شاعر را به به ارتکاب دو اشکال وزنی وا داشته است. چنان که می‌دانیم، اختیار «اشباع» تنها در پایان کلمه قابل استفاده است نه وسط آن!

در بند زیر نیز، وسوسۀ آوردن نام‌های خدای متعال، شاعر را مجاب کرده تا «ی» را به تنهایی قافیه بگیرد؛ در حالی که طبق قواعد قافیۀ بیت زیر مختل است:

آن خدایی که «یبغض» و «یغنی»                      آن خدایی که «یُضحک» و «یُبکی»

آن خدایی که «یُدنی» و «یُقصی»                       آن خدایی که «یَمنع» و «یُعطی» (ص14)

 

جمع‌بندی:

«همسایۀ خدا» تلاشی است نوجویانه برای ترجمۀ مأثورات به «شعر»؛ در حالی که دیگر ترجمه‌ها تنها «نظم» هستند. عظیمی‌مهر در انتخاب قالب، نحوۀ بیان، روایت و پیشبرد داستان موفق عمل کرده است ولی در بحث واژگان چند اشتباه از درخشش نوجویی‌هایش کاسته است.

 

لینک دیگر ترجمه‌های منظوم غدیر:

راجی بیدآبادی اصفهانی

حسین حسنی

بخش ترجمه‌های منظوم سایت خطابۀ غدیر

Print
2008 Rate this article:
No rating

Leave a comment

Name:
Email:
Comment:
Add comment

ادبیات

معارف

دیگر علوم انسانی

ارتباط با ما


چارت سازمانی
نشانی:تهران, خیابان بهارستان , خیابان صفی علی شاه , کوچه درویش , پلاک 6 تلفن: 02177687441
تلفن و تلگرام مسوول ثبت نام کارگاه ها: 09399990190

Bayat.Dr@gmail.com :مدیر سایت

همکاری با ما


هر بزرگواری که تخصصی مرتبط با علوم انسانی شیعی داشته باشد (دانشجوی ارشد به بالا)، پس از مصاحبه‌ای کوتاه می‌تواند نوشته‌هایش را در این سایت منتشر کند و به شرط پرکاری صفحه‌ای شخصی در سایت داشته باشد.

هدف و روش ما


ما هر گونه تعصب و پیش داوری را مانع کار علمی می‌دانیم. نام‌ها و عناوین و نیز اقوال مشهور راه را بر نقد و مطالعۀ علمی ما نمی‌بندد.

ما بهترین راه دفاع از عقیده را کار دقیق و درست علمی می‌دانیم.

دربارۀ ما


گروهی دانشجویی هستیم که دربارۀ ادبیات و فرهنگ شیعی تحقیق می‌کنیم. دامنۀ تحقیق ما تمام علومی است که به نحوی می‌تواند به ادبیات و فرهنگ شیعی کمک کند؛ علومی مثل قرآن و حدیث، تاریخ، کلام، عرفان، فلسفه، هنر و ...

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به به سایت سلیس می باشد.

طراحی شده توسط DnnTeam.com